Header Background day #24
آگاه‌سازی‌ها
پاک‌کردن همه

ادبیات پنداری (ادبیات گمانه زن)

8 ارسال‌
4 کاربران
23 Reactions
1,851 نمایش‌
فسیل
(@smhmma)
Honorable Member
عضو شده: 5 سال قبل
ارسال‌: 233
شروع کننده موضوع  

با درود فراوان




این نوشتار با انگیزه ی بازسازی و جایگزینی شماری از واژگان نادرست یا بیگانه در ادبیات داستانی(پرهیخت داستانی) نگاشته شده است که دستاویزی هستند برای آمیختگی زبان ها و بکار نبردن واژگان زیبای پارسی.
تلاش و کوشش نویسنده بر آن بوده که این نوشتار از هرگونه واژه ی بیگانه ای که برابر آن در پارسی سره پدید آمده ، پاک باشد.
هرچند رد این که بسیاری از همین واژگان بیگانه به زبان پارسی پرمایگی بخشیده اند نادرست است و نباید از بکار بردن آن دسته از واژگانی که برابری در زبان پارسی ندارند یا نام ابزار یا نام ویژه ای هستند خودداری کرد ولی چه بهتر است که تا آن جایی که در توان مردم این سرزمین است از واژگانی استفاده کرد که به درستی پارسی هستند.
این نوشتار با چنین دیدگاهی در تلاش بوده جایگزینی برای شماری از واژگان ادبیات داستانی بیابد و برای به کاربردن ، آن ها را به دوستداران زبان پارسی هدیه کند.
در بخش پایانی نوشتار، همه ی واژگانی که می توان برای برگردان به پارسی به کار برد نوشته شده است تا شما دوستان گرامی دیدگاه خود را بگویید و واژگانی را که برای برگردان بهتر می دانید گزینش کنید.


ادبیات پنداری (ادبیات گمانه زن)


ادبیات گمانه‌زن به انگلیسی(Speculative fiction) سرنویسی(عنوانی) همگانی برای گونه ها و زیرگونه هایی است که جهانی دیگرگون و ناهمسان با جهان راستین را به نگارش در می آورد. به شکل همگانی با این شناسه(تعریف) ادبیات گمانه‌زن گونه های خرد پنداری(علمی-تخیلی)، پندار پردازی(فانتزی) و هراس(وحشت) و زیرگونه های آن‌ها را در برمی‌گیرد.




نامگذاری


برابرگذاری «ادبیات گمانه‌زن» به جای Speculative Fiction نخستین بار به دست حسین شهرابی در نشست های رودروی آکادمی فانتزی انجام گرفت که برگردانی گذرا(موقت) بود. به سبب پیشنهاد نشدن نامی دیگر، این برابرنهاده اکنون همچون برگردانی هنجارگونه و سازمانی شناخته می‌شود.هرچند این برابرنهاده بسیار نادرست است. شناسه ی «گمانه» در لغت‌نامه‌ی دهخدا به گزارش زیر است:


گمانه . (اِ) چاه نخستی را گویند که چاه کنان به جهت دانستن اینکه زمین آب دارد و آب آن چه مقدار دور است میکنند.


پس گزاره ی گمانه زن هرچند کاملا پارسی بوده ولی معنی چاه کن یا چاه زن می دهد که بی گمان هیچ پیوندی با ادبیات داستانی ندارد
هرچند گمان هم ارز با «ظن» و «خیال» هست اما نمی توان ادبیات گمان زن را برگردان خوبی برای گزاره ی Speculative Fiction دانست.
با رویکرد به گزینش بهترین برگردان پارسی سره برای گزاره ی Speculative Fiction می توان «پرهیخت پنداری» را پیشنهاد کرد ولی واژه ی پرهیخت هرچند به دیدگاه شماری از افراد بسیار زیباست اما با زبان ما ناشناخته بوده برای همین از این برگردان پرهیز کرده و برگردان «ادبیات پنداری» را بر می گزینیم. زین پس در این نوشتار به جای گزاره ی «ادبیات گمانه زن» از گزاره ی «ادبیات پنداری» بهره گرفته می شود.


پیشینه


بیشتر همه ‌گیری گزاره ی « Speculative Fiction» را به رابرت هاین‌لاین و نوشتارش با سرنویس(عنوان) «در نگارش ادبیات پنداری» (۱۹۸۴) پیوند می‌دهند. هاین‌لاین در این نوشتار این گزاره را به عنوان بربرنهاده ی گونه ی خرد پنداری(علمی-تخیلی) به کار برد. هاین‌لاین پس از آن گفت که این گزاره در نوشتار به پندارپردازی(فانتزی) اشاره نداشته ‌است.




گونه ها


پندارپردازی (fantasy) : گونه‌ای هنری است که جادو و دیگر گونه های فراسرشتی را برای مایه ی نخستین نگارش، درون‌مایه یا فضای داستان استفاده می‌کند. این گونه بیشتر به سبب نگاه، حس و درون‌مایه گسترده از گونه‌های خردپنداری و هراس جدا می‌شود، هر چند که این سه گونه همانندی فراوانی با هم دارند و روی هم رفته ادبیات پنداری شناخته می‌شوند. در پندارپردازی هنجارهای فیزیکی و سرشتی(طبیعی) زیر پا گذاشته می‌شود و موجودات فراسرشتی و ساختگی به نگارش در می آیند. این گونه ی ادبی بیشتر در برگیرنده ی جادو و جادوگری، پدیده های شگفت انگیز و موجودات پنداری(خیالی) است.پندارپردازی دارای زیرگونه های گواناگونی می باشد مانند:
کم مایه ، پرمایه ، امروزی یا نوین ، بنگزی(نامگذاری به نام جان کدریک بنگز) ، افسانه ای(اسطوره ای)، پهلوانی(حماسی) ، عاشقانه(سودایی) ، دیرینی (دیرینه) و...


خرد پنداری : گونه‌ای داستانی است که در ادبیات داستانی ، هنر و دیگر رسانه‌ها یافت می‌شود. در گونه خرد پنداری فناوری و دانش امروزی یا آینده دستاویز هنرمند و آفرینشگر قرار می‌گیرد.گونه ی خرد پنداری دارای زیر گونه های گوناگونی می باشد مانند:
نرم،سخت،زن گرا(فمنیستی)،پسارستاخیزی،پ یشینه جانشین(تاریخ جایگزین)،فناوری پادآرمانی(سایبرپانک) و...


هراس(هراسناک): هراسناک گونه ای پنداری در هنر و ادبیات است که به زمینه و جستارهای ساختگی و پنداری و برخی داستان های مردم پسند می پردازد.








برای گونه ی علمی تخیلی برگردان های زیر را می توان نوشت:
دانشی-پنداری ، دانشی-گمانی ، خرد پنداری ، فرزان پنداری و...(پیشنهاد دهید)


برای گونه ی پندار پردازی:
گمان پردازی ، پندار پردازی ، گمان زنی ، پندار زنی ، پندازآمیز، پندار گونه ، پندارین و...(پیشنهاد دهید)


برای گونه ی هراس:
ترس ، ترسناک ، بیم ، بیمناک ، هراس ، هراسناک ، هراس آمیز، بیم آمیز و...(پیشنهاد دهید)


برای ادبیات پنداری:
پرهیخت پنداری ، پرهیخت گمانی ، پرهیخت گمان زن ، پرهیخت پندارزن ، ادبیات پنداری ، ادبیات گمانی و...(پیشنهاد دهید)




پذیرای پیشنهادها و دیدگاه های شما دوستان گرامی هستم
با امید به پرمایگی هرچه بیشتر زبان و ادبیات پارسی

سرچشمه ها(منابع):
فرهنگ واژگان متضاد و مترادف
لغت نامه دهخدا
فرهنگ معین
لغت نامه عمید
فرهنگ واژگان فارسی سره
فرهنگ واژگان سعدی
ویکی پدیا

محمد حسین موسوی منزه smhmms


   
sossoheil82, ida7lee2, yasss and 6 people reacted
نقل‌قول
Snap
 Snap
(@snap-61682)
Noble Member
عضو شده: 6 سال قبل
ارسال‌: 499
 

راستش قبلا نظرم رو گفتم, چنین چیزایی رو باید بین مردم جا انداخت. مثلا تو زبان انگلیسی وقتی یه کلمه ای بیش از اندازه استفاده بشه، جنبه عمومی پیدا می کنه. اینم همینطوره به نظرم، اگر چنین چیزی بین کار برا جا بی افته؛ اون موقع دیگه نیازی به تصویب فرهنگستان و اینا هم نداریم. تنها چیزی که مهمه اینه که این کلمات کاربردی، مفید و از همه مهمتر معنی دار باشه.


   
ida7lee2, yasss, فسیل and 1 people reacted
پاسخنقل‌قول
ehsanihani302
(@ehsanihani302)
Reputable Member
عضو شده: 6 سال قبل
ارسال‌: 136
 

موافقم با حرف سینا!
اگه امکانش هست و تا جایی که می شه باید کلمات فارسی باشن. وگرنه اینجوری کم کم زبان فارسی با عربی جایگزین می شه.


   
yasss, Snap and فسیل reacted
پاسخنقل‌قول
فسیل
(@smhmma)
Honorable Member
عضو شده: 5 سال قبل
ارسال‌: 233
شروع کننده موضوع  

admin;2739:
راستش قبلا نظرم رو گفتم, چنین چیزایی رو باید بین مردم جا انداخت. مثلا تو زبان انگلیسی وقتی یه کلمه ای بیش از اندازه استفاده بشه، جنبه عمومی پیدا می کنه. اینم همینطوره به نظرم، اگر چنین چیزی بین کار برا جا بی افته؛ اون موقع دیگه نیازی به تصویب فرهنگستان و اینا هم نداریم. تنها چیزی که مهمه اینه که این کلمات کاربردی، مفید و از همه مهمتر معنی دار باشه.

خب منم برای همین این نوشتار رو نگاشتم
فرهنگستان کیلو چند؟؟
والا به قرعان
اینا رو هم نوشتم برای اینکه هرکسی به جای خودش ازشون استفاده کنه و جوری بشه که کم کم جا بیوفته

- - - - - - - - - به دلیل ارسال پشت سر هم پست ها ادغام شدند - - - - - - - - -

haniyeh;2740:
موافقم با حرف سینا!
اگه امکانش هست و تا جایی که می شه باید کلمات فارسی باشن. وگرنه اینجوری کم کم زبان فارسی با عربی جایگزین می شه.

هانیه کاملا قبول دارم منم برای همین اینو نوشتم
که شما و هرکس می بینه استفاده کنه تا درست بشه


   
yasss, ehsanihani302, R-MAMmad and 1 people reacted
پاسخنقل‌قول
yasss
(@yasss)
Noble Member
عضو شده: 6 سال قبل
ارسال‌: 533
 

ایول تاپیک جالبی بود خوشم اومد.اما سعی کن تا جایی که میتونی منبع مطالبت رو هم بگی


   
فسیل reacted
پاسخنقل‌قول
فسیل
(@smhmma)
Honorable Member
عضو شده: 5 سال قبل
ارسال‌: 233
شروع کننده موضوع  

yasss;2758:
ایول تاپیک جالبی بود خوشم اومد.اما سعی کن تا جایی که میتونی منبع مطالبت رو هم بگی

ممنون ولی دیدگاه یا پیشنهادی نداری؟؟

یه مقدار از ویکی پدیا استفاده کردم و دیگه بقیش هم از واژه نامه ها استفاده شده
فرهنگ واژگان متضاد و مترادف
دهخدا
معین
عمید
فرهنگ واژگان فارسی سره
فرهنگ واژگان سعدی

این نوشتار مثل بعضی نوشتارها تجمع مطالب چنتا منبع نیست بلکه یه جورایی پویا بوده و نوین هست
برای فارسی سازی از تمام فرهنگ واژگانی که اسم بردم استفاده کردم برای مطالب هم از ویکی پدیا و دانش خودم که براثر مطالعه ی چندین مطلب قبلا به یاد داشتم


   
ida7lee2 reacted
پاسخنقل‌قول
yasss
(@yasss)
Noble Member
عضو شده: 6 سال قبل
ارسال‌: 533
 

smhmma;2806:
ممنون ولی دیدگاه یا پیشنهادی نداری؟؟

یه مقدار از ویکی پدیا استفاده کردم و دیگه بقیش هم از واژه نامه ها استفاده شده
فرهنگ واژگان متضاد و مترادف
دهخدا
معین
عمید
فرهنگ واژگان فارسی سره
فرهنگ واژگان سعدی

این نوشتار مثل بعضی نوشتارها تجمع مطالب چنتا منبع نیست بلکه یه جورایی پویا بوده و نوین هست
برای فارسی سازی از تمام فرهنگ واژگانی که اسم بردم استفاده کردم برای مطالب هم از ویکی پدیا و دانش خودم که براثر مطالعه ی چندین مطلب قبلا به یاد داشتم

پیشنهاد دادم بهت دیگه وقتی منابع مطلبت رو بگی مطلبت خیلی قابل اعتمادتر میشه باعث میشه استفاده ازش بالا بره


   
فسیل reacted
پاسخنقل‌قول
فسیل
(@smhmma)
Honorable Member
عضو شده: 5 سال قبل
ارسال‌: 233
شروع کننده موضوع  

yasss;2807:
پیشنهاد دادم بهت دیگه وقتی منابع مطلبت رو بگی مطلبت خیلی قابل اعتمادتر میشه باعث میشه استفاده ازش بالا بره

اها خخخخخخخخخخ نه منظورم درمورد برابرگذاری بود
کدام برگردان ها به نظرت بهترن؟؟


   
پاسخنقل‌قول
اشتراک: