با ۶ سیستم عامل تلفن هوشمند که بر پایه لینوکس ساخته شده‌اند آشنا شوید.

اندروید، آی‌او‌اس، ویندوزفون و بلک‌بری تنها سیستم‌عامل‌های گوشی‌های هوشمند نیستند که شما می‌توانید در جیب خود قرار دهید. گوشی‌های هوشمندی هستند که پلتفرم آن‌ها دائما در حال توسعه است و همگی نیز بر پایه سیستم عامل لینوکس شکل گرفته‌اند.

Firefox OS

شرکت موزیلا سیستم عاملی را برای گوشی‌های هوشمند ترتیب داده که نام آن Firefox OS است. این پلتفرم بر پایه مرورگر فایرفاکس و موتور رندر کننده Gecko پی ریزی شده و هر اپلیکیشنی که در این سیستم عامل وجود دارد از تکنولوژی‌های وب شبیه به HTML 5 استفاده کرده است. موزیلا در قدم اول دستگاه مبتنی بر فایرفاکس او اس را در بازار‌های در حال توسعه عرضه کرده است. آنها برای تسریع روند توسعه سیستم عامل خود برندان ایچ، مخترع جاوا اسکریپت را به عنوان مدیرعامل بخش Firefox OS انتخاب کرده‌اند.

موزیلا آینده اپلیکیشن‌های پلتفرم خود را برای همه دستگاه‌ها در اینترنت می‌بیند. بسیاری از کاربران سیستم‌های دسکتاپ از مرورگر‌های وب برای چیز‌های زیادی استفاده می‌کنند، اما مردم تمایل دارند از اپلیکیشن‌ها بر روی گوشی هوشمند خود به صورت محلی و جدا از اینترنت بهره ببرند. این برنامه‌ها در یک سیستم عامل واحد و حتی یک فروشگاه محدود اپلیکیشن باید عرضه شوند. اما موزیلا عقیده دیگری دارد و می‌خواهد برنامه‌های مبتنی بر وب را به گوشی های هوشمند بیاورد و اپلیکیشن‌های وب را جایگزین اپلیکیشن‌های محلی در هر گوشی بکند.

Chrome OS گوگل نیز سیستم عامل بر پایه مرورگر کروم در لپ‌تاپ‌ها است که از اپلیکیشن‌های وب استفاده می‌کند. فایرفاکس OS را می‌توان شبیه به کروم OS در گوشی‌های هوشمند دانست.

Ubuntu Phone

اوبونتو می‌خواهد سیستم‌عاملی با رابط کاربری کاملا لمسی برای گوشی‌ها، تبلت‌ها و تلویزیون‌ها ارائه دهد. هدف شرکت کنونیکال از آوردن اوبونتو به این دست گجت‌ها، یکپارچگی کامل این سیستم عامل و فراگیر شدن این توزیع لینوکسی است. زمانی که اوبونتو فون را بر روی گوشی خود نصب می‌کنید، خواهید دید که با رابط کاربری کاملا ادغام شده با اعمال حرکتی رو به رو هستید و از تمام صفحه نمایش می‌توانید استفاده لازم را ببرید. زمانی که گوشی را به سیستم دسکتاپ وصل می‌کنید یا اینکه این توزیع را بر روی کامپیوتر شخصی خود نصب می‌کنید، محیطی آماده استفاده با کیبورد و موس را شاهد خواهید بود.

برنامه‌های هر دو سیستم عامل یکسان هستند و از همان نرم‌افزاری که می‌توان در گوشی اوبونتوفون استفاده کرد، در سیستم عامل رومیزی اوبونتو نیز قابل استفاده است و بالعکس. رابط کاربری این سیستم عامل یونیتی نام دارد که با اندازه صفحه نمایش هر دستگاه خودش را وفق می‌‌دهد.

به این معنی که شما می‌توانید به صورت همزمان از همان سیستم عامل بر روی گوشی خود بر روی لپ‌تاپ یا پی‌سی نیز استفاده کنید. این مزیت فوق‌العاده‌ای است که سیستم عامل اوبونتو در اختیار دارد. همین قابلیت خیلی دیگر از کمپانی‌های بزرگ را وسوسه کرده تا بتوانند این ویژگی را در سیستم عامل خود پیاده کنند. درست شبیه به تصمیمی که مایکروسافت برای ادغام ویندوز RT با ویندوزفون گرفته تا این دو سیستم عامل یکی شوند و از برنامه‌های یکسانی پشتیبانی کنند. مایکروسافت و اپل به این سمت در حال حرکت هستند که اپلیکیشن‌های سیستم‌عامل‌های دسکتاپ و موبایل خود را با یکدیگر ترکیب کنند و این برنامه‌ها با رابط کاربری متفاوت وابسته به اندازه صفحه نمایش اجرا شوند. کنونیکال اعلام کرده که در سال جاری میلادی دو تلفن مبتنی بر این سیستم عامل را معرفی خواهد کرد.

Amazon Fire OS

سیستم عامل Amazon Fire OS برای اولین بار در تبلت‌های کیندل فایر مورد استفاده قرار گرفت و حالا به گوشی هوشمند فایر فون این شرکت رسیده است. این سیستم عامل در واقع بر پایه اندروید است. با این حال Fire OS را نمی‌توان فقط یکی دیگر از نسخه‌‌های پروژه منبع باز اندروید دانست که تنها اسم آن تغییر کرده است بلکه این پلتفرم می‌تواند قابلیت‌های متفاوتی را در اختیار کاربر قرار دهد.

Fire OS را باید یک توزیع مشتق شده از اندروید دانست که راه و مسیر مشخص خود را دارد. در حقیقت اگر نگاهی به صفحه مشخصات آمازون بیندازید، خواهید دید که کیندل فایر قبلی با عنوان «بر پایه اندروید» شناخته شده در حالی که کیندل فایر جدید با عبارت «سازگار با اندروید» مشخص شده است.

Fire OS شرکت آمازون که از ریشه‌های اندروید جان گرفته، مقدار عظیمی اپلیکیشن در اختیار دارد که همگی از اندروید پورت شده‌اند و در اپ‌استور آمازون قرار گرفته‌اند. به این معنی که ابزار‌های اندرویدی می‌توانند از اپ‌استور آمازون نیز اپلیکیشن دریافت کنند. چون این استور در رقابت با گوگل پلی قرار دارد و اپلیکیشن‌های اندرویدی را به مشتریان خود می‌فروشد.

از مفاهیم و اهداف این سیستم عامل نیز مشخص است که کیندل فایر و فایر فون در تلاش برای اجرای سیستم عامل منحصر به فرد خود هستند و قصد دارند از تبلت و گوشی‌های هوشمند اندرویدی متمایز به نظر برسند. کاربران این سیستم عامل به سرویس‌های مختلف گوگل و تمام اپلیکیشن‌های موجود در گوگل پلی دسترسی ندارند اما از ویژگی خاص این سیستم عامل بهره می‌برند. برای مثال Fire OS برای کاربران خود ویژگی Mayday را پیشنهاد می‌دهد که با آن می‌توان گفتگوی تصویری برقرار کرد. جستجوی سریع در آمازون و خرید محصولات مختلف نیز از دیگر ویژگی‌های این سیستم عامل است.

Jolla Sailfish

نوکیا قبل از اینکه به عنوان یک تولید کننده ویندوزفون شناخته شود، در حال توسعه سیستم عاملی بر پایه لینوکس بود که در آن زمان با نام Maemo شناخته میشد. این پروژه در نهایت با پروژه‌ Moblin که اینتل در حال کار بر روی آن بود ترکیب شد و نام جدید MeeGo را به خود گرفت. نوکیا N9 تنها گوشی نوکیا است که با این سیستم عامل عرضه شده است و در دست بسیاری از مردم هنوز این گوشی را می‌بینیم. نوکیا توسعه پروژه MeeGo را پایان داد و تصمیم گرفت به سمت ویندوزفون مایکروسافت برود.

در جواب این کار نوکیا، بسیاری از اعضای تیم توسعه دهنده MeeGo که نوکیا به آن‌ها پشت کرده بود، نام این پلتفرم را تغییر دادند و به Jolla تبدیل کردند. آن‌ها کد‌های منبع باز MeeGo را گرفتند (از جامعه توسعه دهنده پروژه Mer) و با آن سیستم عامل Sailfish را ساختند.

به شکل فنی نمی‌توان Jolla Sailfish را جانشین MeeGo دانست. نوکیا هیچگاه مجوز استفاده از نام MeeGo را نگرفت یا مالکیت معنوی بر Jolla نداشت اما تاکنون صاحب این پروژه محسوب می‌شود. اگر به روح پلتفرم Sailfish مراجعه کنیم، به شکل پایه‌ای می‌توان آن را ادامه راه MeeGo دانست، همانطوری که در تلفن نوکیا N9 دیده‌ایم.

Sailfish و MeeGo قبل از این اتفاقات نیز محبوب بوده‌اند چون از بیشتر استاندارد‌های یک سیستم لینوکسی پیروی می‌کنند. اپلیکیشن‌ها می‌توانند توسط Qt ساخته شوند و شما می‌توانید ترمینال را باز کنید یا اینکه پکیج‌های لینوکس را نصب کنید. اکنون Sailfish حتی با اپلیکیشن‌های اندروید نیز سازگاری کامل دارد.

Open WebOS

Palm WebOS را پیش از این در Palm Pre و Palm Pixi دیده‌ایم که به صورت مداوم در حال توسعه است. شرکت HP توجه خاصی به Palm و WebOS پیدا کرد و هر دو را در سال ۲۰۱۰ تصاحب کرد. HP برنامه‌های بزرگی برای WebOS داشت، آن‌ها می‌خواستند این پلتفرم را در گوشی‌های هوشمند، تبلت‌ها و حتی پرینتر‌ها نیز جای دهند. حتی احتمال اینکه WebOS برای پی‌سی ارائه شود نیز وجود داشت.

مشهورترین دستگاه مبتنی بر WebOS شرکت اچ‌ پی را می‌توان تبلت TochPad این شرکت دانست. تبلت ۵۰۰ دلاری اچ‌ پی زمانی که نتوانست با خوب‌های بازار رقابتی را برپا کند، دچار کاهش قیمتی شدید شد و اکنون در حدود ۹۹ دلار به فروش می‌رسد. اچ‌ پی حتی قصد داشت تولید کنندگان کامپیوتر‌های شخصی را قانع کند تا به شکل یک گروه وارد بازار تبلت‌ها، پی‌سی و گوشی‌های هوشمند بر پایه این سیستم عامل شوند. حتی زمانی تصمیم گرفته بود از بازار تولیدات کامپیوتر‌های شخصی کنار بکشد و تمرکز اصلی خود را برای توسعه این سیستم عامل بگذارد.

در نهایت اچ‌ پی نظر خود را عوض کرد و تصمیم گرفت به تولید تبلت و کامپیوتر‌های شخصی ادامه دهد. با این حال شرکت قدیمی اچ پی هنوز دست از سر WebOS برنداشته و کد‌های آن‌ را در قالب "WebOS Community Edition" برای افرادی که دوست دارند در روند توسعه ای پلتفرم شرکت کنند آزاد گذاشت تا بدین شکل این پلتفرم رشد پیدا کند.

در سال ۲۰۱۳ ال‌جی مجوز استفاده از WebOS در تلویزیون‌های هوشمند را بدست آورد و از آن در تولیدات تلویزیون هوشمند خود استفاده کرد. شرکت کره‌ای این پلتفرم را توسعه داد تا بالاخره جایگزینی برای رابط کاربری افتضاحی که پیش از این در تلویزیون‌های هوشمند دیده‌ایم، پدید آید. حالا ال‌جی اسپانسر پروژه Open WebOS شده، البته آن‌ها نگفته‌اند که از این سیستم عامل در گوشی‌های هوشمند هم استفاده خواهند کرد یا خیر اما می‌دانیم که WebOS از ابتدا برای استفاده در گوشی‌های هوشمند به وجود آمده است. ممکن است روزی این پلتفرم را در گوشی‌های هوشمند تولیدی شرکت ال‌جی ببینیم.

WebOS یک سیستم عامل است که وابستگی عمیقی به اپلیکیشن‌های وب دارد. بسیاری از ویژگی‌های این پلتفرم خاص است و ویژگی‌های مشابه آن نیز همان چیز‌هایی است که امروز در سیستم عامل‌های مدرن می‌بینیم. برای مثال رابط کاربری چند وظیفگی iOS 7 بسیار شبیه به کارت‌های موجود در WebOS شکل داده شده‌اند که چهار سال پیش طراحی گشته‌اند.